Jakich produktów to dotyczy
Przepisy o kontakcie z żywnością obejmują wszystkie materiały i wyroby przeznaczone do kontaktu z żywnością lub takie, co do których można racjonalnie oczekiwać, że będą miały z nią kontakt. W asortymencie artykułów do domu są to talerze, miski, filiżanki i kubki, sztućce, szkło, karafki, szklane dzbanki do herbaty, tace do serwowania, maselniczki, mleczniki, wiaderka do lodu i słoiki do przechowywania.
Artykuły dekoracyjne przypominające zastawę to szara strefa. Malowana ceramiczna misa sprzedawana jako dekoracja powinna być wyraźnie oznaczona jako nieprzeznaczona do kontaktu z żywnością. Jeśli wygląda jak patera na owoce i nie ma takiego oznaczenia, organ nadzoru rynku może potraktować ją jako wyrób do kontaktu z żywnością.
Ten artykuł to praktyczny przegląd, a nie porada prawna. Przed wprowadzeniem nowej linii do obrotu należy sprawdzić aktualne przepisy lub zapytać właściwy organ krajowy.
Ramy: rozporządzenie (WE) 1935/2004
Rozporządzenie ramowe obejmuje wszystkie materiały do kontaktu z żywnością. Jego podstawowa zasada jest prosta: materiały nie mogą przenosić swoich składników do żywności w ilościach, które mogłyby zagrażać zdrowiu, w niedopuszczalny sposób zmieniać skład żywności lub pogarszać jej smak i zapach. Wymaga ono także:
- Oznakowania. Napisu „do kontaktu z żywnością”, konkretnego zastosowania, np. „kieliszek do wina”, lub symbolu kieliszka i widelca, chyba że przeznaczenie jest oczywiste.
- Identyfikowalności. Importer musi umieć wskazać, kto dostarczył wyrób i komu go sprzedano.
- Dobrej praktyki produkcyjnej. Rozporządzenie (WE) 2023/2006 wymaga udokumentowanego zapewnienia jakości u producenta.
Przepisy szczegółowe według materiału
| Materiał | Przepis szczegółowy | Typowy dokument |
|---|---|---|
| Ceramika, kamionka, porcelana | Dyrektywa 84/500/EWG, limity migracji ołowiu i kadmu | Deklaracja zgodności i raport z badania migracji |
| Tworzywa sztuczne (melamina, PP, akryl, tritan) | Rozporządzenie (UE) 10/2011 | Deklaracja zgodności i raport z badania migracji |
| Szkło | Brak szczegółowego środka UE; stosuje się rozporządzenie ramowe, w części krajów przepisy krajowe | Deklaracja dostawcy, na życzenie badanie migracji dekorowanych obrzeży |
| Sztućce ze stali nierdzewnej | Rozporządzenie ramowe; przepisy krajowe i wytyczne Rady Europy | Specyfikacja materiału i na życzenie badanie uwalniania metali |
| Drewno i bambus | Rozporządzenie ramowe; w niektórych krajach przepisy krajowe | Deklaracja dostawcy, informacje o powłokach i olejach |
Ceramika: ołów i kadm
W ceramice ryzyko tkwi w szkliwie i dekoracji. Dyrektywa 84/500/EWG określa limity migracji ołowiu i kadmu i wymaga pisemnej deklaracji zgodności na każdym etapie obrotu aż do sprzedaży detalicznej. Raport z badań wykonuje się na gotowym wyrobie, w szkliwie i kolorze, które Państwo kupują.
- Każdy kolor szkliwa to osobne badanie, bo pigmenty się różnią.
- Najbardziej wrażliwym obszarem jest dekoracja na brzegu, którego dotykają usta.
- Szkliwa reaktywne i ręcznie nakładane się różnią, warto więc zapytać, jak fabryka kontroluje partię.
Tworzywa sztuczne: rozporządzenie (UE) 10/2011
Plastikowe tace, talerze piknikowe, akrylowe szklanki i melaminowe miski podlegają rozporządzeniu o tworzywach sztucznych. Można stosować tylko substancje z unijnego wykazu, a obowiązują limity migracji globalnej i specyficznej. Deklaracja zgodności jest obowiązkowa.
Uwaga na tworzywa z wypełniaczem z bambusa lub innych włókien roślinnych. Takie wypełniacze nie są dozwolonymi dodatkami, a wyroby z nich wycofano z rynku UE. Nie oferujemy ich.
Szkło i szkło dekorowane
Gładkie szkło sodowo-wapniowe lub borokrzemowe to na ogół materiał niskiego ryzyka. Inaczej jest ze szkłem dekorowanym: nadrukowane obrzeża, złote paski i kolorowe powłoki mogą uwalniać metale. Jeśli szklanka ma dekorację w strefie ust, warto zamówić badanie migracji tego obszaru. Przy szklanych dzbankach do herbaty i kubkach z podwójną ścianką należy też sprawdzić podany zakres temperatur oraz to, czy wyrób nadaje się na kuchenkę, do mikrofalówki lub zmywarki, według danych dostawcy i potwierdzone na próbce.
O co prosić dostawcę
- Deklaracja zgodności dla każdego artykułu i materiału, ze wskazaniem przepisów, których dotyczy.
- Raport z badania migracji z akredytowanego laboratorium, wykonanego na wyrobie w stanie dostawy, z datą badania i oznaczeniem artykułu.
- Specyfikacja materiału. Czerep i szkliwo dla ceramiki, rodzaj polimeru dla tworzyw, gatunek stali nierdzewnej dla sztućców.
- Warunki użytkowania. Żywność gorąca lub zimna, zmywarka, mikrofalówka, piekarnik, zgodnie z deklaracją producenta.
- Identyfikacja partii, by raport można było powiązać z dostarczonym towarem.
Prosimy o te dokumenty dla każdego artykułu i przekazujemy to, co dostarcza producent. Na stronie jakość i zgodność wymieniamy dokumenty według kategorii.
Typowe problemy z dokumentami
Większość problemów nie dotyczy niebezpiecznych produktów, tylko dokumentów niepasujących do towaru.
- Stare raporty. Badanie sprzed kilku lat na innym szkliwie nie obejmuje koloru z tego sezonu.
- Inny artykuł. Raport dotyczy talerza z tej samej fabryki, a nie zamówionego kubka.
- Tylko surowiec. Certyfikat na granulat polimeru jest przydatny, ale deklaracja musi obejmować gotowy wyrób.
- Brak warunków użytkowania. Melaminowa miska badana w temperaturze pokojowej nie jest objęta badaniem dla gorącej zupy.
- Brak powiązania z partią. Bez oznaczenia artykułu i daty raportu nie da się dopasować do dostawy.
Dokumenty należy sprawdzić przed zwolnieniem produkcji, a nie gdy towar jest już na granicy. Organy nadzoru rynku w kilku krajach UE pobierają próbki zastawy przy imporcie i w sklepach, a sam brak deklaracji może zatrzymać sprzedaż.
Etykiety i GPSR
Przepisy o kontakcie z żywnością obowiązują obok rozporządzenia w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów, a nie zamiast niego. Zastawa i szkło nadal wymagają nazwy i adresu importera, numeru typu lub partii oraz ewentualnych ostrzeżeń w języku kraju sprzedaży. Informacje o pielęgnacji, np. „nie myć w zmywarce” przy szkle ze złotym obrzeżem, to dobra praktyka, która zapobiega reklamacjom.
Zastawa stołowa pod marką własną
Gdy zmienia się szkliwo, dodaje logo lub drukuje dekorację, dotychczasowe raporty przestają obejmować wyrób. Trzeba przewidzieć budżet na nowe badania gotowego wyrobu przed zwolnieniem produkcji. Na stronie marka własna wyjaśniamy, jak to planujemy, a kategorie zastawa stołowa i szkło pokazują dostępne produkty.
